FenicjaW
Fenicja

Fenicja – starożytna kraina na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego, obejmująca tereny dzisiejszego Libanu, zachodniej Syrii i północnego Izraela.

Abdera (kolonia fenicka)W
Abdera (kolonia fenicka)

Abdera (Abra) – starożytne miasto, kolonia fenicka, znajdująca się na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego. Abdera słynęła w czasach rzymskich z połowu tuńczyka.

AchollaW
Acholla

Acholla – starożytne miasto portowe na terytorium dzisiejszej Tunezji, jedna z młodszych kolonii fenickich w basenie śródziemnomorskim.

Adonis (mitologia)W
Adonis (mitologia)

Adonis – postać mitologii greckiej, w starożytności podmiot czci boskiej i kultu religijnego, piękny młodzieniec, ulubieniec Afrodyty. Według Hezjoda był synem Fojniksa i Alfesibei. W późniejszych źródłach często pojawiała się informacja, że był synem Myrry z jej kazirodczego związku z Kinyrasem, bądź Tejasem.

AdżimW
Adżim

Adżim – miasto portowe w południowo-zachodniej części wyspy Dżerba, na zatoce Mała Syrta, u północnych wybrzeży Tunezji. Od kontynentu afrykańskiego, czyli tunezyjskiego lądu oddziela je Kanał Adżim. Po drugiej stronie kanału znajduje się miejscowość Al-Dżurf.

AkkaW
Akka

Akka – miasto położone w Dystrykcie Północnym w Izraelu.

Alfabet fenickiW
Alfabet fenicki

Alfabet fenicki – najstarszy zachowany linearny alfabet świata, modyfikacja istniejącego wcześniej alfabetu protokananejskiego. Powstał około XIII wieku p.n.e., najprawdopodobniej dla potrzeb rozwijającego się handlu.

AnnabaW
Annaba

Annaba – miasto w północno-wschodniej Algierii, nad Morzem Śródziemnym.

ArwadW
Arwad

Arwad – miasto znajdujące się na wyspie nad Morzem Śródziemnym w Syrii, około 3 km od Tartus. Obecnie jest to małe rybackie miasteczko, lecz początki istnienia miasta sięgają starożytności. Było ono jednym z macierzystych osiedli i portów fenickich. Wspominają je listy z Tell el-Amarna.

Astarte (bogini)W
Astarte (bogini)

Astarte albo Asztarte – imię fenickiej i kananejskiej bogini miłości, płodności i wojny, tożsamej z babilońsko-asyryjską boginią Isztar i sumeryjską Inanną. Grecy utożsamiali Astarte z Afrodytą.

BaalW
Baal

Baal – semickie bóstwo, którego ośrodkiem kultu było miasto Ugarit.

Baal HammonW
Baal Hammon

Baal-Hammon Baal-Hammon – fenicko-punickie bóstwo nieba i wegetacji, naczelny bóg Kartaginy. Przez uczonych utożsamiany z północno semickim Elem lub Dagonem. Przedstawiany był jako brodaty starszy człowiek z kręconymi baranimi rogami. Uważany za małżonka bogini Tanit. Po raz pierwszy wzmiankowany jest w inskrypcji znalezionej w hetycko-aramejskim Sam'al Jego kult rozszerzył się także na Maltę i Sycylię. W Afryce północnej i na Sycylii prawdopodobnie częścią jego kultu było składanie ofiar z dzieci . W samej Kartaginie bóg był łączony z baranem i czczony jako Ba'al Qarnaim i czczonym w otwartym sanktuarium w miejscu Jebel Bu Kornin na kartagińskiej plaży. Baal Hammon był prawdopodobnie identyfikowany z Baalem Melkartem. Identyfikowany był przez Greków w Kronosem, a przez Rzymian z Saturnem.

BejrutW
Bejrut

Bejrut – stolica i największe miasto Libanu, leżące w środkowej części kraju. Liczy 2 mln 60 tys. mieszkańców (2012), większość pochodzenia arabskiego. Dawniej miasto było nazywane: Birutu, Berytos. Znajduje się tu wiele zabytków i dobytku historycznego kraju.

ByblosW
Byblos

Byblos – miasto w środkowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego, centrum administracyjne dystryktu Kada Dżubajl.

CagliariW
Cagliari

Cagliari [czyt. 'kaljari] – miasto i gmina we Włoszech, stolica autonomicznego regionu Sardynia i miasta metropolitalnego Cagliari. Miasto Cagliari znajduje się na południowym wybrzeżu Sardynii, nad zatoką o tej samej nazwie i na równinie Campidano. Według danych na rok 2008 gminę zamieszkiwało 157 780 osób, 1846 os./km².

Inskrypcja z ParaíbyW
Inskrypcja z Paraíby

Inskrypcja z Paraíby (Parahyby) – rzekoma inskrypcja odkryta pod koniec XIX wieku na kamieniu w brazylijskim stanie Paraíba, mająca potwierdzać podróże Fenicjan do Ameryki Południowej.

KarkawanW
Karkawan

Karkawan – starożytne miasto fenickie położone na przylądku Ras at-Tib, najstarsze ruiny podchodzą z VI wieku p.n.e. Miasto przeżywało rozkwit w IV i II wieku p.n.e. Z tego okresu pochodzą pozostałości murów obronnych oraz starannie zaplanowanego układu urbanistycznego z przecinającymi się prostopadle ulicami. Zachowane fragmenty mozaik owych posadzek, stiukowego pokrycia ścian oraz urządzeń sanitarnych wskazują na zamożność mieszkańców. Rozwój miasta został przerwany w wyniku wyprawy wojennej władcy Syrakuz Agatoklesa. Miasto zostało opuszczone przez mieszkańców w czasie I wojny punickiej.

Kolonia (Fenicja)W
Kolonia (Fenicja)

Kolonia fenicka – rodzaj kolonii, zakładany przez kolonistów fenickich. Kolonie fenickie, podobnie do greckich, miały zwykle charakter miejski i krótko utrzymywały kontakt z macierzystymi miastami.

LarnakaW
Larnaka

Larnaka – miasto w Republice Cypryjskiej, na południowo-wschodnim wybrzeżu wyspy. Stanowi ośrodek administracyjny dystryktu Larnaka. W 2011 roku liczyło 51 468 mieszkańców. W jego pobliżu jest ulokowany główny port lotniczy Cypru. W starożytności nazywało się Kition. Trzecie co do wielkości miasto kraju.

Leptis MagnaW
Leptis Magna

Leptis Magna (łac.) – obecnie jedne z najlepiej na świecie zachowanych ruin starożytnego miasta rzymskiego, u libijskich wybrzeży Morza Śródziemnego (Trypolitania). Znajduje się tuż przy dwustutysięcznym mieście Al Chums.

Leptis ParvaW
Leptis Parva

Leptis Parva – starożytne miasto, jedna z młodszych kolonii fenickich. Później jedno z ważniejszych miast Afryki Prokonsularnej. Znajdowało się ono nad zatoką Chalidż al-Hammamat, nad Morzem Śródziemnym. W niewielkiej odległości od Leptis Parva znajdowała się inna kolonia fenicka – Tapsos. Badania prowadził tam William Flinders Petrie.

MelillaW
Melilla

Melilla – miasto, jednostka administracyjna Hiszpanii, w północnej Afryce, na wschodnim wybrzeżu Maroka. Stanowi eksklawę Hiszpanii. Wolny port, ważny ośrodek rybołówstwa i przetwórstwa rybnego. Ma powierzchnię 12,3 km². Liczba mieszkańców w roku 2017 wyniosła 86 120 osób.

MelkartW
Melkart

Melkart, Baal Melkart – bóg-opiekun fenickiego Tyru. Początkowo prawdopodobnie był bóstwem solarnym. Gdy wzrosła potęga Fenicji w basenie Morza Śródziemnego, Baal Melkart stał się panem mórz. Z zachowanych tekstów ugaryckich wynika, że Melkarta szczególnie czczono podczas święta przebudzenia, przypadającego prawdopodobnie na początek wiosny. Przemawia za tym opis obrzędu polewania jęczmienia i sadzenia winorośli.

MolochW
Moloch

Moloch, Molech lub Molekh – chtoniczne bóstwo fenickie i kananejskie. Nazwa wywodzi się od hebr. מלך „Melech” – król, bóg. Identyfikowany z Adramelechem. Tak jak jemu, Molochowi miano składać ofiary z dzieci. Wzmianka o nim pojawia się w Biblii. Czczony jakoby pod postacią byka. Średniowieczna demonologia uznaje Molocha za jednego z demonów.

MotW
Mot

Mot – w mitologii ugaryckiej bóg śmierci

Oblężenie TyruW
Oblężenie Tyru

Oblężenie Tyru – oblężenie fenickiego miasta Tyr przez wojska Aleksandra Macedońskiego, które miało miejsce w roku 332 p.n.e.

Susa (Tunezja)W
Susa (Tunezja)

Susa – trzecie pod względem wielkości miasto w Tunezji. Stolica Gubernatorstwa Susa.

SydonW
Sydon

Sydon – trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, liczy około 170 tysięcy mieszkańców. Położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego, ok. 35 km na północ od Tyru i ok. 41 km na południe od Bejrutu.

TanitW
Tanit

Tanit – fenicka bogini płodności, księżyca i wody, czczona przede wszystkim w Kartaginie jako opiekunka miasta.

TapsosW
Tapsos

Tapsos (grec.) – starożytne miasto, jedna z młodszych kolonii fenickich. Później jedno z ważniejszych miast Afryki Prokonsularnej. Znajdowało się ono nad zatoką Chalidż al-Hammamat, nad Morzem Śródziemnym. Na terenie tego miasta odkryto nekropolię fenicką z IV wieku p.n.e.

TharrosW
Tharros

Tharros – starożytne miasto, kolonia fenicka założona na Sardynii. Znajdowała się ona na zachodnim wybrzeżu wyspy, na Półwyspie San Marco, nad Zatoką Oristano. Podczas wykopalisk archeologicznych odkryto stele wotywne. Dzisiaj są to okolice miejscowości Cabras i Oristano.

ThuggaW
Thugga

Thugga – stanowisko archeologiczne w północnej Tunezji, w 1997 roku wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

ThymiateriumW
Thymiaterium

Thymiaterium – starożytne miasto nad Atlantykiem, na północnym wschodzie Afryki, położone na północ od Rabatu, obecnie na jego terenie znajduje się Al-Mahdijja. Według T. Falconera nazwa została nadana przez kartagińskiego żeglarza Hannona w trakcie jego podróży wzdłuż zachodnich wybrzeży Afryki.

Tyr (miasto)W
Tyr (miasto)

Tyr – starożytne miasto Fenicjan, obecnie miasto i port Sur w południowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego. Posiada połączenie kolejowe i drogowe z portem w Sydonie. Jego nazwa znaczy „skała” lub „klif”.

UtykaW
Utyka

Utyka, Utica – starożytne miasto, największe ze znajdujących się pod kontrolą Kartaginy. Jedna z najstarszych kolonii fenickich założone około 1100 p.n.e., znajdujące się nad Morzem Śródziemnym, na wschód od Białego Przylądka. Współzawodniczyła jako osiedle kupieckie z Kartaginą. W wojnie kartagińczyków z najemnikami miasto opowiedziało się po stronie buntowników. Podczas trzeciej wojny punickiej Utyka uznała Kartaginę za przegraną. Żywiąc do niej starą nienawiść, stanęła po stronie zwycięskiego Rzymu i stała się stolicą prowincji Afryka.